 |
K³odzko.
Ostatniego dnia wycieczki odwiedzili¶my K³odzko. Jest on po³o¿ony obok zak³adu karnego i komendy powiatowej policji w K³odzku.
|
 |
Baligród.
Odwiedzili¶my go przy okazji kilkudniowej wyprawy w okolice Cisnej w 2007 roku. Kirkut w Baligrodzie po³o¿ony jest na wzgórzu, oko³o 200 - 300 metrów od rynku. Znajduje siê na nim kilkadziesi±t macew w ró¿nym stanie. Sam cmentarz jest uprz±tniêty i zadbany. Podobno du¿o macew znajduje siê pod asfaltem na rynku, który zosta³ nimi utwardzony przez okupantów niemieckich.
|
 |
Drohiczyn nad Bugiem. 30 pa¼dziernika 2005
Drohiczyñski kirkut le¿y oko³o jednego kilometra od miasta w kierunku na Siemiatycze.
Pozosta³o na nim kilka dziesi±t macew. A raczej ich pozosta³o¶ci. Chyba nie ma pe³nego nagrobka, przewa¿nie ob³upane macewy. Na mnie najwiêksze wra¿enie robi macewa le¿±ca na le¶nej drodze przy kirkucie. Kirkut jest zapuszczony, poro¶niêty tarnin± i krzakami. Zostawiony sam sobie.
Pierwszy raz odwiedzi³em go w 2005 roku. |
 |
Drohiczyn nad Bugiem. 4 kwietnia 2009
Ponownie na pocz±tku kwietnia 2009 odwiedzi³em kirkut, znajduj±cy siê niedaleko Drohiczyna. Nie zmieni³o siê nic, a raczej mo¿na by powiedzieæ , ¿e popada w coraz gorszy stan.
Na ¶cie¿ce, która do niego prowadzi le¿± dwa g³azy, z drugiej strony zosta³o zwalone ogromne drzewo. Cmentarz jak by³ tak i jest zapuszczony i opuszczony. Choæ...to¶ go odwiedzi³. Przy macewach, jak widaæ na zdjêciach,
kto¶ zapali³ lampki. Szk³a stoj± jeszcze przy nagrobkach. Daje to dziwne wra¿enie, bo o ile mi siê wydaje to nie jest to tradycja ¿ydowska. |
 |
Kazimierz Dolny nad Wis³±.
Kirkut znajduje siê na zboczu w±wozu na Czerniawach. Poza kilkoma macewami nie pozosta³o z niego nic. Macewy z kirkutu zosta³y u¿yte przez okupantów niemieckich do utwardzania dróg.
Po wojnie zosta³y wykopane , a odzyskane nagrobki pos³u¿y³y do wzniesienia jednego z najciekawszych polskich lapidariów, zaprojektowanego przez in¿. Tadeusza Augustynka. |
 |
Kraków. Maj 2007
W Krakowie s± trzy kirkuty. Tutaj zamie¶ci³em zdjêcia z mojej wizyty w maju 2007 roku na dwóch cmentarzach : Remuh i przy ul. Miodowej. |
 |
£osice.
Kirkut w £osicach po³o¿ony jest w niegdysiejszym parku miêdzy rynkiem a dworcem PKS. Macewy, jak to zreszt± z innych okolicznych kirkutów, pos³u¿y³y Niemcom
do utwardzania dróg oraz wy³o¿nia nimi podwórca miejscowej komendantury. Po wojnie po cmentarzu nie zosta³ ¿aden ¶lad. Na jego miejscu w³adze komunistyczne urz±dzi³y park imienia XX-lecia. Dopiero niedawno za spraw± potomków ³osickich ¯ydów
oraz w³adz miasta zrealizowano budowê lapidarium z odzyskanych macew. Bêd±c w £osicach 18 kwietnia 2009 chcia³em wej¶æ na kirkut by zrobiæ kilka zdjêæ. Niestety. Brama na kirkut jest zamkniêta na cztery spusty, nawet nie ma informacji, u kogo jest ewentualny klucz.
Po co robiæ lapidarium, je¿eli nie mo¿na go zwiedzaæ?? |
 |
Mielnik nad Bugiem. Lato 2007
Nie jest ³atwo znale¼æ kirkut w tej starej miejscowo¶ci. Generalnie z tego powodu, ¿e prawie go ju¿ nie ma. Kilka nagrobków, jakie pozosta³y, kryje siê pod darnin± lub s± zaro¶niête krzakami.
Kirkut zlokalizowany jest obok lokalnej fabryki kredy. Nieco na prawo od niej. W Mielniku zachowa³a siê za to synagoga, która obecnie nie spe³nia ju¿ swoich zadañ. Zosta³a ona odrestaurowana przez obecnego w³a¶ciciela i pe³ni funkcjê galerii sztuki. |
 |
Miko³ajki. W Miko³ajkach nie by³em :( Ale za to by³a moja ¿ona. I znaj±c moj± pasjê nie omieszka³a przy okazji wpa¶æ na kirkut, znajduj±cy siê tutaj i zrobiæ kilka zdjêæ dla mnie.
|
 |
Mordy. 30 pa¼dziernika 2005 To kolejne miasteczko o kilkusetletnim rodowodzie na styku mazowsza i podlasia. Kirkut wskaza³a mi jedna starsza Pani, któr± spotka³em w trakcie zwiedzania Mórd. Pokaza³a mi równie¿ miejsce, gdzie znajdowa³a siê mykwa oraz opowiedzia³a mi nieco o sierpniu 1942 roku.
Kirkut jest zaniedbany, zapuszczony i zabrudzony. W³a¶ciwym okre¶leniem by³oby zasyfiony. Zamiast na nagrobki mo¿na trafiæ na ¶mieci. Tudno w g±szczu krzaków znale¼æ macewy. Nikt nie dba o ten cmentarz ani miasto ani mieszkañcy ani gmina ¿ydowska. A¿ dziw bior±c pod uwagê
jak zaopiekowano siê kirkutem w pobliskich £osicach.
|
 |
Mordy. 18 kwietnia 2009 W tê delikatnie deszczow± sobotê zaci±gn±³em ¿onê na ten kirkut. Po pierwsze bo nie by³o kaski by pojechaæ gdzie¶ indziej, dalej. Po
drugie bo ccia³em go ponownie odwiedziæ. Po trzecie chcia³em swojej ³ajfie pokazaæ to miejsce. Wra¿enia?? Chyba takie ³azenie jej siê podoba. W³a¶ciwie musia³em chodzic za ni±. Moje??
Sukces, poniewa¿ z powodu pory roku mozna by³o znale¼æ sporo macew, a w³a¶ciwie resztek nagrobków. Masakra, bo....nadal nikt siê tym cmentarzem nie interesuje i popada on w stan ruiny.
|
 |
Okuniew. W Okuniewie cmentarz ¿ydowski znajduje siê w s±siedztwie cmentarza katolickiego. Nieco za nim. w lesie. Prowadzi do niego piaszczysta droga. Gdy ja go odwiedza³em by³ zostawiony sam sobie, co widaæ na zdjêciach. Z tego co s³ysza³em w ostatnich latach zosta³ uporz±dkowany.
|
 |
Otwock. Du¿ych rozmiarów okoliczny cmentarz. Du¿o dobrze zachowanych nagrobków. Owszem nieogrodzony i lokalne miejsce spotkañ towarzystwa wzajemnej adoracji. Ale nie zdewastowany a¿ tak jak inne podwarszawskie kirkuty.
|
 |
Sarnaki. 4 kwietnia 2009 Kirkut w Sarnakach to pora¿ka miasta i .... trudno jeszcze tutaj wymieniaæ kogo. Zero ogrodzenia, zero najzwyklejszej tabliczki. Same krzaki i w ¶rodku nich kilka nagrobków. Je¿eli kto¶ nie wie gdzie szukaæ samego cmentarza to mo¿e sobie darowaæ. Lub w drodze desperacji znale¼æ najbli¿sz± kêpê krzaków po lewej stronie drogi prowadz±cej do wsi Rzewuszki.
I to jest to. Ale by wej¶æ na niego trzeba skierowaæ kilkana¶cie metrów siê ¶cie¿k±, która znajduje siê zaraz obok. Na prawo jest trawiasty placyk z resztka pomnika a na lewo przecinka w krzakach prowadz±ca do macew.
|
 |
Siemiatycze. Po siemiatyckim kirkucie pozosta³ jedynie plac, poro¶niêty drzewami i kilka macew. Cmentarz jest ogrodzony murem a prowadzi do niego brama z czerwonej ceg³y. Teren cmentarza jest zadbany i uprz±tniêty.
|
 |
Warszawa-Bródno.
|
 |
Warszawa-Wola.
|
 |
Wroc³aw. Podobnie jak w Miko³ajkach. To nie ja mia³em przyjemno¶æ odwiedziæ tê nekropoliê lecz moja ¿ona, która j± sfotografowa³a.
|